เจงกิสข่าน ผู้ยิ่งใหญ่ของมองโกล และโลก (Genghis Khan)
เจงกิสข่าน ผู้ยิ่งใหญ่ของมองโกล และโลก (Genghis Khan)
- เจงกิสข่านเป็นผู้ก่อตั้งและจักรพรรดิ์ผู้ยิ่งใหญ่ เป็นอาณาจักรที่อยู่ติดกันที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์
หลังจาก ความตายของเขา
- ประสูติ ค.ศ. 1162 – 25 สิงหาคม ค.ศ. 1227 นามว่า เตมูจิน
- มีอำนาจโดยการรวมชนเผ่าเร่ร่อนหลายแห่งในทุ่งหญ้ามองโกล เป็นผู้ปกครองเผ่าทั้งหลายถูกเรียก
ว่าข่าน หรือเจงกิสข่าน
- บุคคลสำคัญที่รวมชนเผ่าในเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือส่วนใหญ่อยู่ภายใต้การควบคุมของเขา
- พิชิตพื้นที่ส่วนใหญ่ของยูเรเซียบุกเข้ามาไกลออกไปทางตะวันตก เลกนีซา เป็นเมืองทางตะวันตกเฉียงใต้
ของโปแลนด์ และไกลออกไปทางใต้ถึงฉนวนกาซา
- เขาเปิดศึกกับอาณาจักร Qara Khitai คาราคิไต (เหลียวตะวันตก) , Khwarazmian จักรวรรดิควาราซเมียน
หรือควาเรซเมียนเป็นอาณาจักรมุสลิมสุหนี่สไตล์เตอร์โก-เปอร์เซีย ซึ่งปกครองพื้นที่ส่วนใหญ่ของเอเชียกลาง
ในปัจจุบัน อัฟกานิสถาน และอิหร่าน , เซี่ยตะวันตก บริเวณที่ปัจจุบันเป็นเขตกานซู ชิงไห่ ซินเจียง
มองโกเลียนอก มองโกเลียใน ส่านซี และหนิงเซี่ย ของจีน
- เข้าทำศึกยึด ราชวงศ์จินถูกมองโกลนำกำลังทหารเข้ายึดไคฟงได้สำเร็จ ในปี ค.ศ. 1234 (พ.ศ. 1777)
และบรรดาลูกหลานของเขาได้บุกเข้าไปถึง จอร์เจียยุคกลาง,Circassia ซีร์คัสเซีย
- เข้ายึดโวลก้าบัลแกเรียหรือโวลก้า–คามาบัลแกเรีย ปัจจุบันคือรัสเซียยุโรป ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1223
ใกล้ซามารา กองทหารรักษาการณ์ล่วงหน้าของกองทัพเจงกิสข่านภายใต้คำสั่งของอูราน บุตรชายของ
ซูบูไต ได้เข้าตีโวลก้าบัลแกเรียแต่พ่ายแพ้ในสมรภูมิซามาราเบนด์ ในปี ค.ศ. 1236 พวกมองโกลกลับมา
อีกครั้ง ในห้าปีก็ปราบปรามทั้งประเทศ ซึ่งขณะนั้นโวลก้าบัลแกเรียกำลังเดือดร้อนจากสงครามภายใน
โวลก้าบัลแกเรียได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของ Ulus Jochi (อูลุส โจชิ)ซึ่งต่อมารู้จักกันในชื่อ Golden Horde
(โกลเดนฮอร์ด)
- จักรวรรดิรุสเคียฟ ในที่สุดก็ตกเป็นของของมองโกลในช่วงกลางศตวรรษที่ 13
- ความสำเร็จทางทหารที่โดดเด่นของเขาทำให้เจงกิสข่านเป็นหนึ่งในผู้พิชิตที่สำคัญที่สุดตลอดกาล
- เมื่อชีวิตของข่านผู้ยิ่งใหญ่จบลง จักรวรรดิมองโกลยึดครองเอเชียกลางและจีนในปัจจุบันเป็นส่วนใหญ่
- เจงกิสข่านและเรื่องราวการพิชิตของเขามีชื่อเสียงอันน่าสะพรึงกลัวในประวัติศาสตร์ท้องถิ่น เพราะมัน
มาซึ่งเป็นผลให้เกิดการทำลายล้างซึ่งนำไปสู่การลดจำนวนประชากรลงอย่างมากในบางภูมิภาค
( บางพื้นที่มีการต่อต้านที่รุนแรง จึงถูกล้างเมือง )
- นอกเหนือจากความสำเร็จทางทหารของเขาแล้ว ความสำเร็จด้านพลเรือนของเจงกิสข่านยังรวมถึง
การจัดตั้งกฎหมายมองโกลและการนำอักษรอุยกูร์มาใช้เป็นระบบการเขียนทั่วดินแดนอันกว้างใหญ่ของเขา
- ชาวมองโกเลียในปัจจุบันถือว่าเขาเป็นบิดาผู้ก่อตั้งมองโกเลียในการรวมชนเผ่าเร่ร่อนในทุ่งหญ้า
และเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือให้เป็นหนึ่งเดียว
- เจงกิสข่านเสียชีวิตภายในแปดวันหลังจากเริ่มการรบครั้งสุดท้ายของเขากับเซี่ยตะวันตกในวันที่
18 สิงหาคม ค.ศ. 1227 วันที่เสียชีวิตของเขาจึงกล่าวกันว่าตรงกับวันที่ 25 สิงหาคม ค.ศ. 1227
สาเหตุที่แท้จริงของการเสียชีวิตของเขายังคงเป็นปริศนา และมีสาเหตุหลายประการจากความเจ็บป่วย
การถูกฆ่าในสนามรบหรือจากบาดแผลจากการสู้รบ
- ตามประวัติลับของชาวมองโกล เจงกิสข่านตกจากหลังม้าขณะล่าสัตว์และเสียชีวิตเนื่องจากอาการบาดเจ็บ
- พงศาวดาร Galician–Volhynian ของโปแลนด์ มีการบันทึกไว้ว่า เขาถูกสังหารโดยกองทัพเซี่ยตะวันตกในสนามรบ
- มาโค โปโล Marco Polo เขียนว่าเขาเสียชีวิตหลังจากการติดเชื้อจากบาดแผลลูกศรที่เขาได้รับระหว่าง
การศึกครั้งสุดท้าย
- แต่ก็มีการศึกษาวิจัยในยุคหลังที่บอกไว้ว่า เจงกิสข่าน อาจเสียชีวิตจากกาฬโรค เป็นสายพันธุ์ของโรค
ระบาดที่มีอยู่ใน เซี่ยตะวันตก ณ เวลานั้น
- หลังจากที่เขาเสียชีวิต ร่างของเขาถูกส่งกลับไปยังมองโกเลียและสันนิษฐานว่าไปยังบ้านเกิดของเขา
ใน เฮ็นตี เป็นหนึ่งใน 21 จังหวัด ของมองโกเลีย ซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันออกของประเทศ
- ก่อนที่เจงกิสข่าน จะเสียชีวิต เขามอบหมายให้ Ögedei Khan เป็นผู้สืบทอดตำแหน่ง ขึ้นครองราชสมบัติ
เป็นข่านแทนเจงกิสข่าน เมื่อ 13 กันยายน ค.ศ. 1229
- ต่อมา หลานชายของเขาได้แยกอาณาจักรของเขาออกเป็นอาณาจักรข่าน ลูกหลานของเขาขยาย
จักรวรรดิมองโกลไปทั่วยูเรเซียส่วนใหญ่โดยการพิชิต จีน ราชวงศ์หยวน เกาหลี คอเคซัส เอเชียกลาง
และส่วนใหญ่ของยุโรปตะวันออกและเอเชียตะวันตกเฉียงใต้
- กองทหารมองโกลยังประสบความสำเร็จในสงครามปิดล้อม ตัดทรัพยากรของเมืองและเมืองโดย
เปลี่ยนเส้นทางแม่น้ำบางสาย จับเชลยข้าศึกและนำพวกเขาไปนำหน้ากองทัพ และรับเอาแนวคิด
เทคนิค และเครื่องมือใหม่ๆ จากผู้คนที่พวกเขาพิชิต ใช้งานช่างเครื่องกลและวิศวกรมุสลิมและจีน
เพื่อช่วยกองทหารม้ามองโกลในการยึดเมืองต่างๆ
- ยุทธวิธีอีกอย่างหนึ่งของกองทัพมองโกลคือการแสร้งทำเป็นถอยหนีเพื่อทำลายรูปแบบของข้าศึก
และหลอกล่อข้าศึกกลุ่มเล็ก ๆ ให้ออกห่างจากกลุ่มใหญ่ จากนั้นก็ทำการซุ่มโจมตีและโจมตีโต้กลับ
- สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่งขององค์กรทางทหารของเจงกิสข่านคือเส้นทางการส่งข่าวและเสบียงอาหาร
เขาทุ่มเทให้กับการสร้างหน่วยข่าวงกรองรวบรวมข่าวสารต่างๆ ทั่วอาณาจักรเพื่อทำการศึก
- จักรวรรดิมองโกลได้แผ่ขยายตั้งแต่ทะเลดำไปจดมหาสมุทรแปซิฟิก โดยทั้งหมดเริ่มที่จีนตอนเหนือ
เปอร์เซีย จนถึงสุดขอบทะเลตะวันออกกลาง
- พื้นที่ ที่เจงกิสข่าน ยึดได้นั่นตอนยังมีชีวิตอยู่ ฝั่งตะวันออก ตอนเหนือของจีน จรดญี่ปุ่น
( บุกญี่ปุ่นแล้วโดนพายุ พ่ายแพ้ ) ฝั่งตะวันตกนั้น ยาวไปจนถึง ปลายประเทศคาซัคสถานในปัจจุบัน
จนถึงจะงอยของอิหร่าน หรือเปอร์เซีย ติดทะเลแคสเปี้ยน ด้านบนแถบตอนล่างของรัสเซีย ทางใต้นั้น
แถบ อัฟกานิสถาน ปากีสถาน
- พื้นที่หลังจาก เจงกิสข่านจากไปแล้ว บุกทำศึกโดยลูกหลานของ เจงกิสข่านจนสุดไปที่ ทะเลโอคอตสค์
ตามชายฝั่ง ยาวมาจนถึงเกาหลี ทะเลญี่ปุ่น จีนทั้งแผ่นดิน บางส่วนของ เวียดนาม ลาว พม่า ในปัจจุบัน
เลาะผ่าน ปากีสถาน เทือกเขาหิมาลัย อัฟกานิสถาน เปอร์เซีย ( แต่ไม่แวะเข้าอนุทวีปอินเดียนะ )
ครึ่งนึงของเติร์ก ตรุกีในปัจจุบัน อาเซฮไบจาน จอร์เจีย แทบทะเลดำ โดนหมด แล้วก็ลากข้ามไปในยุโรป
ที่เป็นที่ตั้งของ บางส่วนในโปแลนด์ รวมถึงที่ตั้งของ โรมาเนีย รัสเซีย เบลารุส ยูเครน
ตามที่ แผนที่ นี้เลย จากนั้นด้วยอาณาจักรที่ใหญ่และลูกหลานแบ่งการปกครองก็แยกเป็นการปกครอง
ตัวเองกันไป ที่จริงเคยบุกมาถึงล้านนา ด้วยนะสมัยก่อนแต่ต้องถอยกลับไป เก่งน่าดู บวกกับสภาพพื้นที่
ไม่คุ้นเคยมากถึงว่าไม่คิดแวะเข้าอินเดียเลยช่วงนั้น ป่าดิบเพียบ แค่ขึ้นเรือไปญี่ปุ่นก็เละเทะแล้ว พี่แก
ไปสู้ถึงอิตาลี อียิปต์ก็ไปเด้อ ลูกหลานแยกไปเป็น
- จักรวรรดิข่านชากาไต มีอาณาบริเวณตั้งแต่แม่น้ำอามูดาร์ยา (Amu Darya) ทางใต้ของทะเลอารัลไป
จนถึงเทือกเขาอัลไตในบริเวณเขตแดนที่ปัจจุบันคือมองโกเลียและจีน
- โกลเดนฮอร์ด ปัจจุบันคือบริเวณรัสเซีย, ยูเครน, มอลโดวา, คาซัคสถาน, และ คอเคซัส จากไซบีเรีย
และเอเชียกลางไปยังบางส่วนของยุโรปตะวันออก จากเทือกเขาอูราลถึงแม่น้ำดานูบทางทิศตะวันตก
และจากทะเลดำถึงทะเลแคสเปียนทางตอนใต้ ขณะที่มีพรมแดนติดกับเทือกเขาคอเคซัสและ ดินแดน
ของราชวงศ์มองโกลที่เรียกว่า จักรวรรดิข่านอิล
- จักรวรรดิข่านอิล รอบคลุมพื้นที่ในตะวันออกกลาง บริเวณประเทศอิหร่านในปัจจุบันเป็นส่วนใหญ่
ดินแดนอยู่ในส่วนที่ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของประเทศอิหร่าน อาเซอร์ไบจาน และตุรกี อิรัก เรีย อาร์เมเนีย
จอร์เจีย อัฟกานิสถาน เติร์กเมนิสถาน ปากีสถาน ส่วนหนึ่งของทาจิกิสถาน นับถือศาสนาอิสลาม ในช่วง
ทศวรรษที่ 1330 ถูกทำลายโดยกาฬโรค
- ราชวงศ์หยวน ก่อตั้งขึ้นเมื่อกุบไลข่านผู้นำเผ่าชาวมองโกล ได้โค่นอำนาจราชวงศ์ซ่งลงได้ยึดแผ่นดินจีน
ได้รวบรัดทั้งหมด ธิเบต. เกาหลี จรดทะเลญี่ปุ่น ตอนใต้ของรัสเซียในปัจจุบันฝั่งเอเชีย และบางส่วนของ
พม่า
